⛱️ Derişik Ve Seyreltik Çözelti Örnekleri

Yani bir çözeltiye derişik ya da seyreltik denilebilmesi için bir başka çözelti ile karşılaştırılmalıdır. Yandaki üç çözelti incelendiğinde, aynı miktar (100 mL) suya üç farklı miktarda şeker ilave ediliyor. DerişikÇözelti: Çözünen madde yada maddeleri daha çok içeren çözeltidir. Çözünmüş ve çözünmemiş maddeyi yan yana içerir. Maksimum miktarda çözünen içeren çözeltidir. Seyreltik Çözelti: Miktar olarak az çözünen içeren çözeltidir. En yaygın olarak sıvı çözeltiler olmakla birlikte, katı ve gaz çözeltiler Seyreltik Çözelti Örnekleri Nelerdir? Seyreltik çözelti üzerinden birçok farklı örnek ile beraber doğal yapı altında seçenekler ön plana çıkabilir. Bunlar içerisinde örneğin %1 miktar ile beraber şekerli su ifade edilebilir. Yani bu doğrultuda su içerisine atılmış olan %1 miktar kapsamındaki şeker değerlendirilir DERİŞİM VE BİRİMLERİDerişimi düşük olan çözeltiler seyreltik çözelti, derişimi yüksek olan çözeltiler ise derişik çözelti olarak bilinir. Ancak bir çözeltide çözünen madde miktarının bilinmesi gerekir. d- Sıvı + Gaz çözeltiler: Gazoz, su ve oksijen e- Gaz + Gaz çözeltiler: Hava (Azot ve oksijen) B- Çözünen Madde Miktarına Göre Çözeltiler Çözeltiler çözünen madde miktarına göre derişik veya seyreltik olarak ikiye ayrılır. Derişik çözelti: Çözünen madde miktarının fazla olmasıdır. seyreltik(karşılaştırma daha seyreltik, üstünlük en seyreltik) [1] Seyreltilmiş olan, derişik karşıtı Köken [1] Türkçe Kaynakça . Türk Dil Kurumuna göre "seyreltik" maddesi; Kaynakça . Sinanoğlu, Oktay (1978). Fiziksel Kimya Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. DerişikVe Seyreltik Çözelti. Homojen karışımlara çözelti denir. Çözeltilerde çözücü ve çözünen maddeler bulunur. Örneğin şekerli suda su çözücü şeker ise çözünendir. İki çözeltiden içinde daha fazla çözenen daha DERİŞİKtir. Ali çayına 2 kaşık şeker atıyor. Kardeşi Suna ise çayına 3 kaşık şeker Çözelti Türleri. Derişik Çözelti: Çözünen madde yada maddeleri daha çok içeren çözeltidir. Çözünmüş ve çözünmemiş maddeyi yan yana içerir. Maksimum miktarda çözünen içeren çözeltidir. Seyreltik Çözelti: Miktar olarak az çözünen içeren çözeltidir. En yaygın olarak sıvı çözeltiler olmakla birlikte, katı Seyreltik ve Derişik Çözeltilerde Molar Derişim. (Konuya Ait Ayrıntılı Anlatım ve Daha Fazlası Haberimizin Sonundaki Videomuzdadır.) Bu haberimizde Seyreltik ve Derişik Çözeltilerde Molar Derişimin Nasıl Hesaplandığı konusunu inceleyip, örnek soru ile nasıl çözüm yapacağımızı göreceğiz. JkaB. ÇÖZELTİ ÇEŞİTLERİ Katı-katı çözeltilerine örnek olarak metal alaşımları metal,metal içinde homaojen olarak dağılır. Gaz-gaz çözeltilerine örnek olarak hava içinde azot,oksijen ve diğer gazlar homojen şekilde karışmışlardır. Sıvı-sıvı çözeltilerine örnek olarak alkol ile su karışımı iki sıvı her oranda homojen olarak karışabilir. Gaz-sıvı çözeltilerine içinde karbondioksit çözünmüş gazoz gibi içecekler örnek olarak verilebilir. Katı-sıvı çözeltilerine de su içinde homojen şekilde dağılan tuz ve şekerin meydana getirdiği tuzlu su veya şekerli su örnek olarak verilebilir. Çözeltiler; çözünen maddenin miktarına göre ikiye çözeltilerÇözeni az,çözüneni fazla çözeltilerÇözeni fazla,çözüneni az olan çözeltilerdir. Çözeltiler yine çözünen madde miktarına göre başka bir şekilde de şöyle çözeltiBelli bir sıcaklıkta içinde çözebileceği kadar çözünen madde bulunan çözeltiİçinde çözebileceğindendaha az miktarda çözünen madde bulunan doymuş çözeltiİçinde çözebileceğinden daha fazla çözünen madde bulunan doymuş çözeltiler aşırı miktar çöker ve çözelti doymuş hale çözünen miktarı arttıkça çözeltinin kaynama noktası yükselir, donma noktası düşer. Çözeltiler elektrik akımı iletkenliklerine göre ikiye ayrılırlar. aElektrolit Çözeltiler Sulu çözeltileri elektrik akımını iletiyorsa bu tip çözeltilere elektrolit çözeltiler denir. NaClk ==>> Na bElektrolit Olmayan Çözeltiler Sulu çözeltileri elektrik akımını iletmiyorsa bu tip çözeltilere elektrolit olmayan çözeltiler denir. ÇÖZÜNME OLAYI Bir maddenin başka bir madde içerisinde gözle görülemeyecek kadar küçük taneciklere homojen olarak ayrışması olayına çözünme denilir. O halde bir madde bir başka madde içerisinde en küçük yapı taşına ayrışmaktadır. Bu yapıtaşları maddelerin cinsine göre, molekülleri, iyonları ve çok nadiren de atomları şeklinde olabilir. Bu bölümde, maddelerin çözünmesi olayının yönü, çözünme miktarları ve çözünmedeki enerji davranışları incelenmektedir. Bir katı madde, bir sıvı madde içerisine atılmış ve bir miktarı çözünmüş olsun. Bu katı maddenin sıvı içerisinde çözünmesi halinde, katıya çözünen ve sıvı maddeye de çözücü denir. Her çözünme olayında az veya çok enerji alış verişi olur. Çözünme Entalpisi adı verilen bu enerji endotermik veya ekzotermik olabilir. Bu enerji değeri bize maddenin nasıl ve ne kadar çözünebileceği hakkında bir yargı verebilir. Molekül Halinde Çözünme Molekül yapılı maddelerin bir çoğu suda çözünmezler. çözünebilenlerin çoğu moleküller halinde çözünürler.+ ve – iyonlar içermediğinden çözelti elektriği maddelerden alkoller,şekerler suda molekül olarak çözünürler. O2 ,H2, N2 gibi bazı gazlar suda moleküller halinde çözünür. C2 H5OHs C2 H5OHsuda Çözünürlükleri Asidik, Bazik ve nötr çözeltiler olarak ta sınıflandırmak mümkündür. Asidik Çözeltiler Suda çözündükleri zaman sudaki H iyonların derişimini artıran maddelere asit denir. Bu maddelerin sulu çözeltilerine de asitik çözelti denir. Bazı maddeler yapılarındaki Hiyonunu suya verirler bazılarda suyu parçalayarak H iyonu verirler. Bazik Çözeltiler Suda çözündükleri zaman sudaki OH iyonlarının derişimini arttıran maddelere baz , çözeltilerine de bazik çözelti denir. Nötr Çözeltiler çözelti içinde H ve OH iyonları derişimi , saf sudaki H ve OH iyonları derişimine eşit ise bu çözeltilere denir. Hem çözücü taneciklerinin hem de çözünen taneciklerinin serbest kalması için H1 ve H2 kadar enerji harcanıyor. Çözünme ile taneciklerin birbirini sarması sırasında H3 kadar bir enerji de dışarı veriliyor. Eğer dışarı verilen enerji harcanan enerjiden büyükse, çözünme ekzotermik, değilse endotermiktir. Bu bilgiler bize maddelerin birbiri içerisinde çözünüp çözünmeyeceği de anlatır. Örneğin; Olay ekzotermik ise bir çözelti oluşur. Aynı şekilde çözücünün ihtiyaç duyduğu enerji küçükse yine çözelti oluşur. Tersi durumda maddeler birbiri içerisinde karışamaz ve çözelti oluşturamaz. Bunun yanında, bilgi bu türden maddelerin kimyasal bağ yapılarının benzerliği de çok önemlidir. Yani, molekül yapıları birbirine benzeyen maddeler birbirini çözerken, molekül yapıları farklı maddeler birbiri içerisinde dağılamaz ve çözelti oluşturamaz. Örneğin, su ile yağlı boya birbiri içerisinde karışmazken, tinerin içerisinde boya kolayca dağılabilmektedir. İyonik Maddelerin Çözünmesi İyonik yapılı maddelerin çoğunluğu katıdır. Bu maddelerin bir başka çözücü içerisinde çözünebilmesi için bu katı örgünün kırılması gerekir. Örneğin yemek tuzunun su içerisindeki çözünmesi olayını göz önüne aldığımızda; NaCl taneciklerinin oluşturduğu kristal yapının Na+ ve Cl- iyonlarının ayrılması ile kırılması söz konusudur. Bu şekilde bir miktar enerji alarak kırılan bu örgü ile serbest kalan iyonlar içinde bulunduğu su molekülleri ile elektrostatik etkileşim ile hidratlaşarak sarılırlar ve yeniden zıt yüklü taneciklerin birleşmesine izin vermez. Bu durumda yemek tuzu su içerisinde çözünmüş olur. Hidratlaşma sırasında bir miktar enerji dışarı verilir. ÇÖZELTİLERİN ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin kaynama noktası,donma noktası ,buhar basıncı iletkenliği gibi özellikleri derişime bağlı olarak saf çözücüsünden farklılık gösterir. Kaynama Noktası Bir sıvının buharının yaptığı ,basıncın dış basınca eşit olduğu andaki sıcaklığa o sıvının kaynama noktası suyun 1atm basınç altındaki kaynama noktası 100C dir. Saf suda bir madde çözündüğünde ,çözünen maddenin cinsine ve çözünen miktarına göre suyun kaynama noktası değişir. Katı sıvı çözeltilerinde, çözeltinin kaynamaya başlama sıcaklığı saf sıvının kaynama noktasından yüksektir. Çözünene ait iyon ya da molekül derişimi artıkça kaynama sıcaklığı suyun kaynama noktası 100C oranı artıkça kaynamaya başlama sıcaklığı artar. Saf maddelerin kaynama noktası, kaynama süresince sabit kaldığı halde ,çözeltilerin kaynama noktaları sabit değildir. Kaynama süresince çözücü buharlaşarak derişimi artığından kaynama noktası yükselir. Ancak çözelti doymuş hale gelince artık kaynama noktası artmaz. Kaynama noktası yükselmesi 1000g suda çözünmüş maddenin iyon yada molekül sayısına bağlıdır. Derişim birimi olarak mol\kg su alındığında Molalite m adı verilir. Kaynama noktası yükselmesi t=kmn formülü ile hesaplanır. Sulu çözeltilerde k=0,52 molalite olduğundan 1litre suda çözünen maddenin mol sayısı arttıkça delta t büyür. İyonlaşan maddelerde iyon sayısına bağlı olarak kaynama noktası farkı delta t artar. N sayısı, maddenin çözündüğünde çözeltiye verdiği iyon yada molekül sayısıdır. seyreltik çözeltilerde molalite,molariteye eşit alınabilir. Donma noktası Çözeltilerin Donma noktasıda , kaynama noktasından olduğu gibi saf çözücünün donma noktasından farklıdır. İyon yada tanecik derişimi arttıkça donma noktası düşer. Derişim molalite alındığında donma noktası alçalması ,saf suyun Donma noktasına göre delta t farkını hesaplamak için t=-1,86mn formülü kullanılır. 1 litre suda 1 mol şeker çözündüğünde çözelti -1,86C ta donmaya başlar. Tuzlu suyun donmaya başlama sıcaklığı saf suyun donma sıcaklığından düşüktür. Çözeltilerde iyon yada molekül drişimi arttıkça saf çözücünün donma noktası düşer. Buhar Basıncı Kapalı bir kaba, sabit sıcaklıkta bir miktar sıvı koyduğumuzu düşünelim. Sıvı moleküllerinin her birinin enerjisi aynı değildir. Çünkü sıvı molekülerlide gaz molekülleri gibi her yana doğru gelişi güzel hareket ederler. Bu hareketler sonucu , bazı moleküllerin hızı ve kinetik enerjisi artarken , bazılarınınki azalır. Sıvı moleküllerinin sayısına karşı ,kinetik enerjisini gösteren grafik aşağıda verilmiştir. Grafikteki taralı alanda bulunan yüksek enerjili moleküllerden sıvı yüzeyine dik doğrultuda hareket edenler moleküller arası çekim kuvvetlerini yenecek olursa sıvı yüzeyini terk edip buhar fazına geçer. Yani kapta buharlaşma başlar. Zamanla buhar fazındaki molekül sayısı sayıdaki buhar molekülleri de her yöne doğru gelişigüzel hareket ederler. Bu moleküllerden sıvı yüzeyine çarpanlar ,yeniden sıvıya geri dönerler. Öyle bir an gelirki , birim zamanda sıvıdan buhara geçen moleküllerin sayısı ,geri dönen moleküllerin sayısına eşit olur. X s Xg TH BUHARLAŞMA = TH YOĞUNLAŞMA Yani kapta denge kurulur. İşte denge kurulduğu anda buharın, kabın çeperine çarpmasıyla oluşan basınca buhar basıncı denir. Bir sıvının buhar basıncı, o sıvının moleküler arası çekim kuvvetinin ölçüsüdür. Moleküler arası çekim kuvvetleri zayıf olan sıvıların, buhar basınçları yüksektir. Örneğin kapalı kapta bir miktar su ve eter düşünelim. Eterin, moleküler arası çekim kuvvetleri, suyunkinden düşüktür. Bu yüzden Eterin buhar basıncı, aynı sıcaklıkta, suyun buhar basıncından yüksektir. Bir sıvının buhar basıncı denge basıncı olduğundan sıvının miktarına bağlı değildir. Bir sıvını buhar basıncı sadece sıcaklığa bağlıdır. Her sıvının her sıcaklıkta dengede olduğu bir buharı vardır. Buna göre kaptaki basınç sıvının bu sıcaklıktaki buhar basıncı ile havanın basıncının toplamına eşittir. Bir sıvının hangi basınç ve sıcaklık değerinde hangi halde olduğunu gösteren diyaframlara 3 lü diyafram veya faz diyaframı denir. Suyun üçlü diyaframı yukarıda verilmiştir.. Su 1. bölgede katı 2. bölgede sıvı 3. bölgede ise buhar halindedir. O noktasında ,maddenin her üç Halide dengededir. Bu noktaya üçlü nokta adı verilir. Bu noktanın sıcaklığı 0,01C ,basıncı ise 4,58 mm Hg’dir. OA eğrisi katı-buhar denge eğrisi yani süblünleşme eğrisidir. OB eğrisi katı-sıvı denge eğrisi yani donma eğrisidir. OC eğrisi ise sıvı –buhar denge eğrisi yani kaynama eğrisidir. Dış basınç arttıkça ,kaynama sıcaklığı artarken ,donma sıcaklığı azalır.. Çözeltilerin buhar basınçları ise , saf suyun buhar basıncından aynı sıcaklıktan daha düşüktür. Çünkü çözeltilerde ,moleküler arası uzaklıklar daha az bilgi olacağından,moleküler arası çekim kuvveti daha çözünen madde miktarı arttıkça ,buhar basıncı azalır. Çözeltilerin buhar basınçları aynı sıcaklıkta sudakinden düşük olacağından çözeltilerin üçlü diyaframı aşağıdaki gibi olur.. Çözeltilerin buhar basıncının suyun buhar basıncından p kadar düşük olması 1 çözeltinin kaynama sıcaklığının Tk, suyun kaynama sıcaklığından 100, Tk kadar yüksek olmasına. 2 çözeltinin donma sıcaklığının Td suyun donma sıcaklığından 0, Td kadar düşük olmasına neden olur. Buna göre çözeltinin kaynama noktası Tk=100+Tk Çözeltinin donma noktası ise Td=0+Td Td ve Tk değerleri, 1 Çözücünün cinsine 2 çözünenin molal derişimine 3 çözünenin iyon sayısına bağlıdır. Çözünenin molalitesi ve iyon sayısı artıkça kaynama sıcaklığı artarken donma, sıcaklığı azalır. Çözünürlük Birim hacimdeki çözücüyü belli bir sıcaklıkta doyuran çözünmüş madde miktarıdır. Sulu çözeltiler için, 100cm³ Suda belli bir sıcaklıkta çözünebilen maksimum madde miktarına maksimum çözünürlük denir. t C sıcaklıkta hazırlanan X’in doymuş çözeltisi daha fazla X çözemediğine göre , X in çözünen kütlesi , o sıcaklıktaki çözünürlüğü verir. Katıların sıvılardaki çözünürlüğü bazı etkenlere bağlıdır. Homojen karışımlara çözelti denir. Çözeltilerde çözücü ve çözünen maddeler bulunur. Örneğin şekerli suda su çözücü şeker ise çözünendir. İki çözeltiden içinde daha fazla çözenen daha DERİŞİKtir. Ali çayına 2 kaşık şeker atıyor. Kardeşi Suna ise çayına 3 kaşık şeker. Bu durumda Suna’nın çayı daha derişiktir. Aşağıda su içine kırmızı boya katılmış sular görülmektedir. Yukarıdaki 5 bardağı incelediğimizde; En derişik olan 5’tir. İçinde en fazla kırmızı boya çözünen 5 olduğu için. En seyreltik olan 1’dir. İçinde en az kırmızı boya çözünen 1 olduğu için. 3. bardaktaki çözelti 1 ve 2 den daha derişiktir. 4 ve 5’ten ise daha seyreltiktir. Aşağıdaki resim derişik ve seyreltik çözeltilere başka bir örnektir Bir Çözeltinin Derişimini Artırma Buharlaştırma Bir çözeltiyi kaynattığımızda çözeltinin çözücüsü buharlaşarak azalır. Bu nedenle çözünen madde yoğunluğu artar. Örneğin yemeği çok kaynatırsak tadı daha tuzlu olur. Bunun nedeni kaynama sırasında suyun buharlaşması ve yemekteki tuz yoğunluğunun artmasıdır. Çözünen Ekleme Bir çözeltiye çözünen madde eklersek çözelti derişimi artar. Örneğin tuzlu suya biraz daha tuz koyup karıştırırsak çözelti daha derişik olur. Çözeltinin Derişimini Azaltma Çözücü ilave etme Çözeltinin derişimini düşürmek için çözen madde ilave edilebilir. Örneğin tuzlu suya biraz su ilave edersek çözelti daha seyreltik olur. Doymuş Çözelti Belirli miktarda bir çözücü maddenin çözebileceği madde miktarının bir sınırı vardır. Örneğin, bir bardak çay birkaç küp şekeri içinde çözebilir. Fakat çözebileceği şeker miktarının bir sınırı vardır. Bir bardak çayın 30 küp şekeri çözmesi mümkün değildir. Özetlersek, Bir çözelti, çözebileceği madde miktarının tamamı kadar çözünen madde taşıyorsa doymuş çözeltidir. Doymuş çözeltiye çözünen madde eklersek eklenen madde dibe çöker. Doymuş Çözelti Doymamış Çözelti Aşırı Doymuş Çözeltiler Konu Anlatımı Çözümlü Örnek Sorular Belli şartlarda, belli miktar çözücüde;» Tam çözebileceği kadar çözünen bulunduran çözeltilere Doymuş Çözeltiler,» Çözebileceğinden az çözünen bulunduran çözeltilere Doymamış Çözeltiler,»Çözebileceğinden çok çözünen bulunduran çözeltilere Aşırı Doymuş Çözeltiler denirÖRNEKA maddesinin 250C deki çözünürlüğü 40gr/100gr su oranı ;olması gerekirTÇözünen kütlesiSÇözücü kütlesiÖRNEK 0,40=0,40250C Doymuş ÇözeltiÖRNEK 0,30 < 0,40 250C Doymamış ÇözeltiÖRNEK 0,50 ˃ 0,40 250C Aşırı Doymuş ÇözeltiSoruA maddesinin 250C deki çözünürlüğü 30gr/100gr dırBuna göre sıcaklığı 250C olan aşağıdaki çözeltilerin doymuşluğunu oranı ; olması gerekirTÇözünen kütlesiSÇözücü kütlesiÖRNEK 0,15< 0,30 250C Doymamış ÇözeltiÖRNEK 0,30 < 0,40 250C Aşırı Doymuş ÇözeltiÖRNEK 0,30 =0,30 250C Doymuş ÇözeltiDoymuş çözeltinin T/S oranına bakılır. Verilen çözeltinin T/S oranı ;» Doymuş Çözeltinin T/S oranından az ise Doymamış Çözeltidir» Doymuş Çözeltinin T/S oranından fazla ise Aşırı Doymuş Çöz» Doymuş Çözeltinin T/S oranına eşit ise Doymuş ÇözeltidirT/S oranıveya T/T+S oranı ikisine de de aynı sonucu buradan devam ediniz↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓Çözünürlük Çözünürlük Grafikleri TIKLA Aşağıda derişik ve seyreltik çözelti nedir örnekler kısaca olarak ele alacağız. Çözücü ve çözünenlerin oluşturduğu maddelere çözelti denmektedir. Çözeltiler birçok farklı şekilde gerçekleşebilir. Çözeltilerin gerçekleşmesinde çözücü ve çözünen maddelerin özellikleri ve miktarları önemlidir. Genelde çözücü olan maddelerin miktarları fazladır. Çözeltiler homojen ve heterojen olarak meydana gelmektedir. Derişik ve seyreltik olarak da çözeltiler, çözüneni fazla olan çözeltilerdir. Seyreltik çözeltiler ise çözüneni az ya da çözeni fazla olan çözeltilerdir. Çözeltileri daha sonradan derişik hale getirmek ya da seyreltik hale getirmek mümkündür. Derişik çözeltiler ve seyreltik çözeltiler elde edilirken madde miktarları göz önünde bulundurulur ve yoğunlukları hesaplanır. Çözelti oluşturmak isteyen bir kişinin ölçülü madde tüketmesi gerekir.

derişik ve seyreltik çözelti örnekleri