🦀 Mitoz Bölünme Ile Ilgili Poster Hazırlama

Oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücre ile farklıdır. Parça değişimi görülür. İki aşamadan oluşur. Ergenlikle başlar ve üreme yeteneğinin bittiği döneme kadar devam eder. Mitoz ya da mitoz bölünme, ana hücre’nin bölünerek iki yeni hücre oluşturmasına denir. Özkütleninbulunması ile ilgili 10 adet test sorusu hazırlayınız. SI birim sisteminin ne olduğunu araştırınız. Fiziksel ve kimyasal değişmeleri gösteren bir deney düzeneği hazırlama Fiziksel ve kimyasal değişmelerle ilgili 10 adet test sorusu hazırlama. Karışımları ayırma yollarını bir makale şeklinde açıklayınız. Mitoz bölünme, bir ana hücreden buna benzer yapı ve özelliklerde 2 yeni hücre oluşturulmasıdır. Bu bölünme şekliyle oluşan tüm hücreler birbirinin aynısıdır. Hayat boyu devam Mitoz Mitoz ya da mitoz bölünme, ana hücrenin sitoplazmasını eşledikten bölünerek iki yeni ve ana hücreyle aynı genetik yapıya sahip hücrelerin oluştuğu bölünme çeşidine denir. Çok hücreli canlılarda büyüme gelişme ve yaraların onarılmasını, tek hücreli canlılarda üremeyi sağlar. Genellikle ardından sitoplazma 7.sınıf fen hücre ve bölünmeler yaprak testleri ile bu ünite ile ilgili eksik bilgilerinizi kapatabileceksiniz. 7.sınıf fen 2.ünitesi içerisinde hücre, mitoz bölünme, mayoz bölünme olmak üzere üç adet alt başlık yer almaktadır. Bu üniteler ile ilgili test soruları ayrı ayrı olacak şekilde hazırlanmıştır. TIP101Doku Hazırlama Teknikleri. TIP101 Vücut Yapı ve İşlev Bilgisi-1. D1TGHR5. D1TGHR4. D1TGHR2. D1TGHR1. TIP101- Yapı ve İşlev Bilgisi 1- DNA and its pac Transkripsiyon Sonrası Kontroller. Yaşlanma Biyolojisi. MODÜL 2: HAREKET SİSTEMİ, EPİTEL, BAĞ ve DESTEK DO MODÜL 3: SİNİR SİSTEMİ *Eşeysiz üremede, tek bir ortak ata hücre bulunur. Bu canlıdan mitoz bölünme yoluyla nesil devam eder. *Eşeyli üremede mayoz bölünme ile gamet oluşur, döllenme ile zigot oluşur. Zigot mitozla bölünme yaşar. *Eşeysiz üremede çeşitlilik yoktur. Genetik farklılık yaşanmaz. *Eşeyli üremede çeşitlilik oluşur. 1- Mitoz bölünme sonucu hücre sayısı artar, kromozom sayısı sabit kalır. 2- Mitoz bölünme zigotun oluşumu ile başlar ve ölüme kadar devam eder. 3 - Mitoz bölünmede çekirdek bölünmesinden sonra sitoplazma bölünmesi gerçekleşmezse Ders Planı. Öğrenci Kazanımları / Hedef ve DavranışlarCanlılarda mayozu kavrar. Mayoz bölünme ve Mitoz bölünme. Öğrenme- Öğretme- Yöntem ve Teknikleri: Anlatma, Tartışma, Soru-Cevap, Sunuş Yoluyla Öğretme, Gösteri. Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça: Ders Kitabı,Bilgisayar, Projeksiyon ThJcZIv. - 0741 Güncelleme - 0741 Mitoz bölünme, amip gibi birçok tek hücreli canlının bölünme şekli olarak yer alır. Peki mitoz bölünme nedir? Nasıl gerçekleşir? Mitoz bölünme evreleri nelerdir? Mitoz bölünmede ana hücrede bulunan kalıtımın maddesi eşit olarak yavru hücrelere geçirilmesi sağlanır. Mitoz bölünmede oluşmuş olan yavru hücreler tam olarak anneye benzer özellik taşır. Mitoz bölünmede yaşlanan ya da yaralanan hücreler yerine yeni hücreler oluşturulur. Ayrıca büyümeyi sağlanmış olan canlının hücre sayısının mitozda artması da sağlanır. Mitoz bölünmede olgun bir hücreden iki yavru hücre ortaya çıkar. Mitoz tek hücreli canlılarda üremeyi sağlayan bölünme şeklidir. Hücre bölünmesi başlamadan öncesindeki hazırlık evresi geçirilir. İki mitoz arasında gerçekleşmiş olan bu evreye interfaz evresi adı verilmektedir. İnterfaz bölünmenin esas evresi olarak yer almaz. İnterfaz evresi; canlının normal bir şekilde yaşam evresi olarak ortaya çıkar. İnterfaz evresinde; büyüme, beslenme ve ayrıca kimyasal tepkimeler adı altında birçok olay gerçekleşir. Ancak hücre bölünmesine kadar verilmiş olan andan itibaren bölünme ile ilgili olaylar baş gösterir. Bu evre içerisinde ortaya çıkan değişikliklerde kromozomlar kendilerini işlemeye çalışır ve kalıtsal madde miktarı iki katına çıkmış olur. Kromozomların eşlenmesi ile iki iplikle oluşan kromozomlar oluşur. Her birine de kromatit adı verilir. Kromatitler birbirlerine sentomerler aracılığıyla bağlı olurlar. Sentroiller kendilerini eşleme özelliğine sahiptirler. Hücrede bulunan ATP sentezi ve RNA protein sentezi gibi büyüme ile ilgili metobolik hareketler oldukça fazla hız kazanır. Çekirdek bölünmesi evresi İnterfaz evresi İnterfaz dışında çekirdek bölünmesi profaz metafaz anafaz telofaz şeklinde birbirini takip eden 4 evre boyunca tamamlanır. Profaz evresi Bu evrede yapıda olan kromatin ipliği helezon şeklinde kıvrılması sonrasında kısalıp kalınlaşmaya başlar ve kromozomlar bu şekilde oluşur. Kromozomlar profaz evresinde görülmesiyle bu duruma gelir. İnterfaz evresinde fazla işlenmiş olan sentrioller aynı kutupları gitmek suretiyle aralarında iğ iplikleri oluşturmaya imkan tanırlar. Profaz evresinin sonlarına doğru çekirdek zarı ve çekirdekçik erimesi ortaya çıkar. Metafaz evresi Metafaz evresinde iğ ipliklerine tutulmuş olan kromozomlar hücrelerin ekvator düzleminde doğru dizilirler kromozomların en belirgin görülmüş olduğu evre metafaz evresi olarak yer alır. Ortaya çıkan kromozomların sentomeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatitler tam olarak birbirinden ayrılmaya başlar. Sentomerlerin ayrılması sonrasında kromatitlerde aynı zamanda gerçekleşmiş olur. Kromatitler sentomeri iğ ipliklerine tutulmak suretiyle zıt kutuplara gitmek üzere hareket ederler. Anafaz evresi Anafaz evresinde kromatitlerin kutuplara hareketleri tam olarak sağlanmasının görüldüğü bir evredir. Kromatitler birbirinden ayrılmasından sonra kardeş kromozomlar şeklinde adlandırılırlar. Kardeş kromozomlar kutuplara ulaşmış olduğu anda anafaz evresi tamamlanmış olur. Stoplazma bölünmesi Sitokinez evresi Çekirdek bölünmesinin tamamlanmasından sonra hücre sitoplazma bölünmesinin oluştuğu evreye geçer. Sitoplazma bölünmesinde bitki ve hayvan hücrelerinde farklılık oluşur hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi boğumlanma ile gerçekleşmektedir. Mitoz bölünme; bir hücreli canlılarda üremeyi sağlarken, çok hücrelilerde zigottan itibaren büyümeyi ve gelişmeyi bölünme farklı hücrelerde farklı sıklıkta meydana gelmekle birlikte kas ve sinir hücrelerinde görülmez. Mitoz bölünme hazırlık aşaması dahil beş safhada gerçekleşir. Bu safhaların şeklini ve ismini aşağıda görmektesiniz. Bu aşamalarda hangi olayların gözlendiğini şekillerin karşılarına yazınız. Mitoz bölünme hangi aşamalardan oluşur? Bu aşamaların ismi nedir? Yapacağınız bu etkinlik sonrasında yandaki sorulara cevap bulacaksınız. Bunun için ilk olarak aşağıda verilen açıklamaları okuyunuz. Hücreler belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra; hücre yüzeyi, hücrenin besin alınımı, artık maddelerin atımı ve gaz alış verişi gibi ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelir. Ayrıca hücre büyüdükçe sitoplazma / çekirdek oranı büyüyeceğinden, çekirdeğin etki alanı durum hücre için nedenlerden dolayı hücre, yüzeyini artırmak ve sitoplazma / çekirdek oranını küçültmek için bölünmeye başlar. Hücrenin, hücresel materyalini eşit olarak yavru hücrelere aktardığı bölünme tipine “ Mitoz Bölünme” denir. İnterfaz safhasında; ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… Metafaz safhasında; ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… Profaz Safhasında; ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… Anafaz safhasında; ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… Telofaz Safhasında; ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ………. EK İ Mitoz Bölünme İle İlgili Hazırlanmış Çalışma Yaprağı 2 Mitoz bölünmenin safhalarında hangi olayların gerçekleştiği verilen hücre resimlerinin içine çizerek gösteriniz. İnterfaz Profaz Anafaz Telofaz Mitoz bölünme ile ilgili aşağıdaki soruları yanıtlayınız. 1Mitoz bölünme geçiren bir hücreden kaç hücre oluşur? ……… ……… ……… 2Mitoz bölünme sonucu oluşan yavru hücrelerin kalıtsal özelliklerini ana hücre ile ve birbirleriyle karşılaştırınız. ……… ……… ……… ……… EK J BAÜ Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Çaprazlama İle İlgili Hazırladıkları Öğretim Modelinin Kullanılması EK K Öğrencilerin Down Sendromu İle İlgili Afiş Çalışmalarının Sergilenmesi Şekil Down Sendromu İle İlgili Afiş Çalışması 1 EK L Programda Yer Alan Orak Hücreli Anemi Hastalığı İle İlgili Performans Değerlendirme Etkinliği Etkinlik Adı Performans Değerlendirme İlgili Olduğu Kazanımlar Orak hücreli anemi çekinik olarak taşınan kalıtsal bir hastalıktır. Yukarıdaki şekilde verilen A ve B köylerinde sağlam, taşıyıcı ve orak hücreli anemili olan insanlar olduğu belirtilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları yanıtlayınız Sağlıklı gen için “T”, hastalığa sebep olan gen için “t” kullanılmıştır. a Sizce orak hücreli aneminin A köyünde daha sık rastlanmasının nedeni ne olabilir? b A köyünde yaşayan bir birey kendi köyünden mi yoksa B köyünden biriyle mi evlenirse çocuklarının orak hücreli anemi olma olasılığı daha yüksektir? Neden? EK M Mitoz ve Mayoz Bölünmenin Özellikleri İle İlgili Anoloji Etkinliği Bu soruya cevap bulmak için sizinle birlikte aşağıdaki örnek üzerinde duralım. Örnek Bir fabrikada bir top kumaş, kumaşın her yerine aynı miktarda boya gelecek şekilde boyanıyor. Bu boya ve kumaş birleşerek renkli bir kumaş oluşturuluyor. Daha sonra bu renkli kumaş bölünerek kesilerek farklı yerlerde kullanılmak üzere, farklı şekillere ayrılıyor. Kumaş parçalarının biri buzdolabının üzerine serilip buzdolabı örtüsü olarak, bir başka kumaş parçası sehpa üzerine serilip sehpa örtüsü olarak, bir başka kumaş parçası ise vitrine serilip vitrin örtüsü olarak kullanılıyor. Aynı boya ve aynı top kumaşın birleşmesi ile oluşan renkli kumaşın kesilmesi ile oluşan kumaş parçalarının, farklı şekillerde olması ve farklı yerlerde kullanılmasına rağmen aynı yapıda olduğunu görürüz. Bu durum farklı şekiller almış ve farklı görevler üstlenmiş hücrelerimiz için de geçerli olabilir mi? Düşününüz. 1 Sperm ve yumurtanın birleşmesi ile zigot denilen yapının oluştuğunu biliyorsunuz. Oluşan zigotun nasıl bir bebek haline geldiğini hiç düşündünüz mü? Sizce zigotun bir bebek halini almasını sağlayan olay nedir? Açıklayınız. ……… ……… ……… ……… Kromozomlarım nereden geldi? Deri hücremdeki DNA yapısı ile sinir hücremdeki DNA yapısı arasında nasıl bir ilişki var? Yapacağınız bu etkinlik sonrasında yandaki sorulara cevap bulacaksınız. Bunun için ilk olarak aşağıda verilen açıklamaları okuyunuz. Canlılardaki karakterlerin oğul döllere aktarılmasına kalıtım denir. Saç rengi, göz rengi, kan grubu vb. özelliklere ait şifreler DNA molekülünde depolanmıştır. DNA’ların aktarılmasıyla birlikte canlıya ait özellikler dölden döle aktarılmış olur. Peki DNA’larımız nereden geliyor diye hiç düşündünüz mü? Kromozomların anne ve babamızdan bize aktarılmasıyla DNA’larımız da aktarılmış olur. Bu açıklamaya göre deri hücrenizdeki DNA nereden geliyor? Peki ya sinir hücrenizdeki DNA nereden geliyor? Aşağıdaki şekli inceleyerek, kan hücresi, kemik hücresi, salgı hücresi ve sinir hücresinin DNA’ları karşılaştırınız. 3 Aynı bireye sahip farklı iki sperm hücresinin DNA yapıları aynı mıdır? Neden? ……… ……… ……… ……… 4 Aynı bireye ait sperm hücresi ile kas hücresinin DNA’sı aynı mıdır? Neden? ……… ……… ……… ……… 5 Farklı iki bireye ait sinir hücresinin DNA’sı aynı mıdır? Neden? ……… ……… ……… ……… ……… 2 Aynı kişiye ait sinir hücresi ve kemik hücresinin DNA yapıları aynı mıdır? Neden? ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… EK N Programda Yer Alan Türe Özgü Kromozom Sayısına İlişkin Performans Değerlendirme Etkinliği Etkinlik Adı Performans Değerlendirme İlgili Olduğu Kazanımlar Aşağıdaki tabloda farklı kromozom sayılarına sahip canlı isimleri ve bunların kromozom sayıları verilmiştir. Canlı Kromozom sayısı 2n İnsan 46 Soğan 16 Patates 48 Kurbağa 26 Fare 40 Güvercin 16 Mısır 20 Köpek 78 Denizyıldızı 94 a Yukarıda verilen canlıları kromozom sayılarına göre büyükten küçüğe doğru sıralayınız. b Yaptığınız sıralamayı dikkate alarak canlıların gelişmişlik düzeyi ile kromozom sayısı arasında ilişki olup olmadığını tartışınız. Ek O Mayoz Bölünme İle İlgili Hazırlanmış Çalışma Yaprağı Normal olarak vücut hücrelerinde 2n kromozomlardan homolog olanlar, boyuna, sinaps dediğimiz aralıklarla birbirinin yakınında uzanırlar. Bu homolog kromozomların her biri ayrı bir kutba giderek, yalnız bir tanesinin bir gamete verilmesi sağlanır. Homolog kromozomlar aynı büyüklüğe ve şekle ve benzer kalıtsal faktörlere sahiptir. Gerek yumurta gerekse sperm oluşumu son iki hücre bölünmesine kadar aynı kurallara göre yürütülür. Daha sonra sperm oluşumu ve yumurta oluşumu farklı şekilde meydana gelir. Mayozda da mitoz gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz diye dört evre vardır. Bu evreler arada interfaz olmaksızın peş peşe iki kez gerçekleşir ve sonuçta dört yavru hücre meydana gelir. Mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki en büyük farka profazda rastlanır. Mayoz bölünme Mayoz-I ve mayoz-II olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Mayoz-I interfaz safhası hariç 4 safhadan oluşur. Aşağıda şekli ve ismi verilen Mayoz-I safhalarında hangi olayların gözlendiğini şekillerin karşılarına yazınız. PROFAZ-I Mayoz bölünme nedir? Mayoz bölünme sonucu bir hücreden kaç hücre oluşur? Bu hücreler birbirinin aynısı mıdır? Yapacağınız bu etkinlik sonrasında yandaki sorulara cevap bulacaksınız. Bunun için ilk olarak aşağıda verilen açıklamaları okuyunuz. Bütün döllerde kromozom sayısının değişmez kalabilmesi için farklı bir hücre bölünmesi gelişmiştir. Mayoz bölünme ismini alan bu tip bölünmede, kromozom sayısı yarıya indirgenir. Mayoz bölünmenin sonunda meydana gelen diğer gametler vücut hücrelerinin aksine n sayıda kromozom taşır. ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… METAFAZ-I ANAFAZ-I TELOFAZ-I 1 Mayoz bölünmede bir hücreden kaç hücre oluşur? ……… ……….. 2 Mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin kalıtsal özellikleri birbirleriyle aynı mıdır? Neden? ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… EK Ö Oyun Hamurlarının Kullanıldığı Mayoz Bölünmede Parça Değişimi İle İlgili Etkinlik EK P Programda Yer Alan Hücre Bölünmeleri İle İlgili Kavram Haritası Etkinliği Etkinlik Adı Kavram Haritası Oluşturma İlgili Olduğu Kazanımlar Canlılarda büyüme ve üreme, hücre bölünmesi ile meydana gelir. Bazı canlılar kendilerine benzer canlılar oluşturmayı eşeysiz üremeyle sağlar. Eşeyli üreme ise eşey hücrelerinin birleşmesi ile olur. Eşey hücreleri mayoz sonucunda oluşur. Mitoz sonucunda kromozom sayısı sabit kalırken mayoz sonucunda yarıya iner. a. Yukarıda verilen Hücre Bölünmesi ile ilgili paragrafı okuyarak kavramların altını çiziniz. Verilen kavram haritasında uygun yerlere bu kavramları yerleştiriniz. b. Hücre bölünmesi ile ilgili kendi ekleyeceğiniz kavramları da kullanarak yukarıdaki kavramlarla birlikte yeni bir kavram haritası oluşturunuz. EK R Programda Yer Alan Hücre Bölünmeleri İle İlgili Tanılayıcı Dallanmış Ağaç Etkinliği Etkinlik Adı Tanılayıcı Dallanmış Ağaç İlgili Olduğu Kazanımlar Aşağıda birbiri ile bağlantılı Doğru / Yanlış tipindeki cümleleri içeren, tanılayıcı dallanmış ağaç tekniğinde bir soru verilmiştir. Her bir Doğru/Yanlış kararı bir sonraki maddeyi etkiler. Vereceğiniz Doğru/Yanlış yanıtlarıyla, farklı yollardan sekiz çıkış noktası elde edilir. Çıkışlara kadar izlediğiniz yol puanlandırılacaktır. Örneğin; 1. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise 2. maddeye, yanlış ise 3. maddeye ulaşılır. 2. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise 4. maddeye, yanlış ise 5. maddeye ulaşılır. 4. maddenin Doğru /Yanlış olduğu belirtilir. Doğru ise yanlış ise 2. çıkışa ulaşılır. Y D Y D 1. Hücre bölünmesi mitoz ve mayoz olmak üzere ikiye ayrılır. 2. Mitoz, sadece eşeysiz üreyen canlılarda görülür. 3. Mayoz ile üreme hücreleri meydana gelir. D Y Y D Y D D Y Y D 1. çıkış 2. çıkış 4. çıkış 5. çıkış 6. çıkış 7. çıkış 8. çıkış 7. Mayoz sonucu, ana hücrenin kromozom sayısının yarısına sahip dört hücre oluşur. 6. Parça değişimi ile genetik çeşitlilik meydana gelir. 5. Mitoz sonucu, kalıtsal yapısı birbirinden farklı iki yavru hücre oluşur. 4. DNA kendini eşler. EK S Temel Genetik Kavramlar Arası İlişki İle İlgili Hazırlanmış Çalışma Yaprağı Her birimizin saç rengi, göz rengi, kan grubu farklılık gösterebildiğine göre birbirimizden farklı genlerimizin olduğunu biliyoruz. Peki bu genlerin farklı olmasının nedeni nedir diye düşündünüz mü? Genlerimizin farklı olmasının nedeni, nükleotidlerimizin farklı sayı ve sırayla dizilmiş olmasıdır. Bu yüzden birbirimizden farklı özelliklere sahip bireyleriz. KROMOZOM ise karakterleri şifreleyen DNA’ların özel proteinlerle birleşmesiyle oluşan yapılardır. Kromozomlar hücre çekirdeğinde bulunan kromatin ipliğin, hücre bölünmesi sırasında kısalıp kalınlaşması ile oluşurlar. Karakterleri oluşturan genler anne ve babanın kromozomları ile yavruya aktarılır. Bu kromozomlardaki genlerin etkileşimlerine göre yavru bireyin karakterleri ortaya çıkar. Bu açıklamalara göre sizce kalıtsal karakterlerin oluşmasında görevli bu yapılar arasında bir ilişki var mıdır? Aşağıda size birbiriyle ilişkili bazı kavramlar verilmiştir. Bu kavramlar arasındaki ilişkiye benzer bir ilişkiyi kalıtsal karakterlerimizi belirleyen yapılar arasında da kurabilir miyiz? Buna karar vermek için öncelikle aşağıdaki örneği inceleyiniz. Kalıtsal bilgiler oğul döllere nasıl aktarılır? Gen, DNA ve Kromozom nedir? Bu kavramlar arasında bir ilişki var mıdır? Yapacağınız bu etkinlik sonrasında yandaki sorulara cevap bulacaksınız. Bunun için ilk olarak aşağıda verilen açıklamaları okuyunuz. Canlılardaki karakterlerin oğul döllere aktarılmasına kalıtım denir. Saç rengi, göz rengi, kan grubu vb. özelliklere ait şifreler DNA molekülünde depolanmıştır. DNA’ların aktarılmasıyla birlikte canlıya ait özellikler dölden döle aktarılmış olur. DNA’ların oğul döllere nasıl aktarıldığını anlayabilmemiz için bazı kavramları bilmemiz gerekir. Örneğin gen nedir diye düşündünüz mü? GEN DNA’nın belli bir karakteri şifreleyen bölümüdür. Yani genler özelliklerin gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan DNA parçalarıdır. Örnek Dünya üzerinde milyarlarca insan yaşamaktadır. Bu insanlar şehirlerin üzerinde bulunmaktadır. Şehirler bölgelerin, bölgeler ülkelerin, ülkeler ise dünyanın üzerinde bulunmaktadır. Bu ilişkiye göre aşağıdaki sıralama yapılabilir İnsanlar Şehirler Bölgeler Ülkeler Dünya Aşağıda bu ilişkinin resimlerle ifade edildiğini göreceksiniz. Bu ilişkiye benzer bir ilişkiyi de siz 1’den 5’ e kadar numaralarla verilen kalıtsal yapımızı belirleyen karakterler arasında kurunuz. Bunun için birbiri üzerinde olma sırasına göre verilen İnsan, Şehir, Bölge, Ülke, Dünya kavramlarıyla bu kavramların karşısında bulunan kalıtsal karakterlerle ilgili kavramları uygun şekilde oklarla eşleştiriniz. Yukarıda oklarla yaptığınız eşleştirmeleri yaparken hangi kriterleri göz önüne aldığınızı düşünerek, eşleştirmelerinizi neden yukarıdaki gibi yaptığınızı kısaca açıklayınız. EK Ş DNA Modellerinin İncelenmesi Şekil DNA Modelinin İncelenmesi 1 EK T Biyoteknolojik Uygulamaların Olumlu ve Olumsuz Yönlerinin Tartışıldığı Münazara Etkinliği EK U Öğrencilerin Konu İle İlgili Bilgisayar Sunusunu İzlemeleri Şekil Konu İle İlgili Bilgisayar Sunusunun İzlenmesi 1 EK Ü Klonlama İle İlgili Hazırlanmış Çalışma Yaprağı Koyun Dolly klonlanan ilk memeli canlı olmasına rağmen klonlama çalışmalarının temeli daha eskiye dayanmaktadır. Bu çalışmanın nasıl yapıldığını aşağıdaki görebiliriz. Yukarıdaki şekli inceleyerek klonlanan canlının yumurta hücresi alınan canlıya mı yoksa deri hücresinin çekirdeği alınan canlıya mı benzediğini kendi kendi cümlelerinizle açıklayınız?... ……… ………... Klonlama nedir? Bir canlı nasıl klonlanır? Klonlanan ilk canlı koyun Dolly mi? Yapacağınız bu etkinlik sonrasında yandaki sorulara cevap bulacaksınız. Bunun için ilk olarak aşağıda verilen açıklamaları okuyunuz. 1997 yılında İngiltere’deki Roslin Enstitüsü’nden Ian Wilmut ve arkadaşları, klonlanmış bir koyunun 1996’da dünyaya geldiğini açıkladı. Bu açıklamayı yapmak için “Dolly” adındaki koyunun sağlıklı bir şekilde geliştiğinden emin olmak istediler. Dolly’den bu yana klonlama dünyasında birçok ilerleme gerçekleşti. Koyunun yanı sıra fare, inek, keçi gibi hayvanlar da klonlandı. İnsan klonlamayla ilgili tartışmalı konulara ise hala net bir çözüm bulunmuş değil. KOYUN DOLLY NASIL KLONLANDI? Koyun Dolly, bir koyunun bedensel hücre çekirdeğinin başka bir koyunun çekirdeği çıkarılmış döllenmemiş yumurta hücresi ile kaynaştırılması sonucu klonlandı. Aşağıdaki şekli inceleyerek bu olayın nasıl gerçekleştiğini görebilirsiniz? Koyun Dolly’nin klonlandığı gibi bir insanın da klonlandığını düşünelim. Sizce bu durum insan ırkının geleceği açısından ne gibi sonuçlar doğurabilir? Oluşabilecek olumlu ve olumsuz sonuçları yazınız. ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… ……… İnsan vücudunun yaşamını devam ettirebilmesinin başlıca sebebi bölünmedir. Vücudun kendini yenileyebilmesini sağlayan bölünme şekli mitozdur. Daha anne karnında başlayan ve hayatın sonuna kadar devam eden büyüme ve gelişmeyi sağlayan bölünme mitoz hücrenin yaşam siklusu 4 evrede olmak üzere dört kademedir. Mitoz bölünme ise bu evreler arasındakı M evresi olarak ifade edilir. Hücrenin kendisini bölünmeye hazırladığı zaman aralığı G1-S VveG2 ile ifade edilirken, bölündüğü evre M ile ifade bölünme kendi içerisinde 5 bölüme BÖLÜM İNTERFAZG1-S-G2 2. BÖLÜM PROFAZ 3. BÖLÜM METAFAZ 4. BÖLÜMANAFAZ 5. BÖLÜM TELOFAZMitoz bölünme kendisi ile aynı özelliklere sahip bir hücre oluşturmak için yapılan bölünme şeklidir. Hücreler vücutta asıl olarak monoploidn ve diploid2n olarak 2 çeşittir. Mitoz bölünmede monoploid hücreden monoploid hücre,diploid hücreden de diploid hücre oluşur. Yani hücreler kendisini kopyalar. Bu bölünme şekli farkı hormonlar,uyaranlar,genetik yapı kontrolündedir. Bir hücrenin bölünebilmesi için öncelikle bölünmeye hazırlık evresi gerekir. Hücre içerisinde olan organel olarak isimlendirilen farklı görevlere sahip yapıların oluşturulması gerekir. Diğer bir hücreye de yetecek organel oluşturulması için gerekli proteinlerin sentezi yapılmalıdır. Bunun yanı sıra en önemlisi ise gerekli olan genetik bilginin aktarılabilmesi için genetik materyaller yani kromatin iplikler evresi mitoza hazırlık evresidir. Gerekli DNA miktarının oluşturulması, proteinlerin sentezlenmesi ve organellerin kendini çiftlemesi bu evrelerde gerçekleşir. G1-S-G2 evrelerinin her birisinde bu çiftleme işleminin bir kısmı gerçekleşir. Hücre bölünmeye hazır hale geldikten sonra, bütün organeller ve gerekli kalıtım materyalleri çift oluşturduktan sonra bölünme başladıktan sonraki ilk aşama profaz aşamasıdır. Profaz aşamasında daha önce oluşturulmuş olan kromatin ipliklerinden kromozom oluşacaktır. Kromozomlar yoğunlaştırılmış genetik paketleri olarak ifade edilir. Kromozom iplikleri kısalıp kalınlaşır ve aralarına girmiş olan histon proteinleri ile sabit yapılar oluşturarak kromozom halini hücrelerinde 46 adet kromozom bulunmaktadır. Bu 46 kromozom her birisinde farklı sırada olan genetik kodlar bulundurur. Bu kodların 23 tanesi anneden 23 tanesi babadan gelmektedir. İşte bu kromozomların nasıl dağılacağı kişilerin genetik bilgilerini değiştirir. Mitoz bölünmenin de temelinde bu kromozom ayrımı olsa da kromozom dağılımı olmamaktadır. Oluşan kopyalar asıl hücrenin aynısıdır. Farklı hücelerin oluştuğu mayoz bölünme ise amaç itibariyle farklı bir bölünme evresinde kromozom oluşumunun yanı sıra çekirdek zarı ve organel zarının da erimesi vardır. Bu erimenin olması kromozomlara ulaşmayı kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle profaz evresinde asıl olan olay kromozom yapılarının oluşması ve etrafındaki koruyucu yapıların evresi mitozun ikinci evresidir. Kromozomların hücre içerisinde ortada ekvatoral düzlemde bir sıraya dizildiği ve kromozomların en net gözlenebildiği evredir. Bu evreden sonra kromozomların ayrılabilmesi için oluşan sentromerlerin uzantası olan iğ iplikçikleri oluşur ve kromozomlara doğru yönlenmeye başlar. Ancak kendilerine doğru çekmesi üçüncü evre olan anafaz evresinde evresinde kromozomlara tutunan iğ iplikçikleri kromatit denilen kromozomların yarım parçasını kendisine çeker. Bu ayrılma sayesinde eşlenmiş olan kromozomların birer parçası farklı hücrenin genetik yapısını oluştururken diğer taraf öbür hücrenin genetik yapısını oluşturur. Böylece iki hücrede de aynı miktarda ve tıpatıp aynı genetik yapıya sahip hücreler evresinde mitoz bölünmesinin genetik yapısı tamamlanır. Çekirdek zarı ve organallerin zarları tekrar oluşmaya başlar. Hücreler son hallerini almak için hazırlanır. Profaz evresinin zıttı olan olaylar bölünme tamamlandıktan sonra sitoplazma bölünmesi de gerçekleşir ve birbirinin aynısı iki hücre oluşmuş olur. Böylece oluşmuş olan hücreler kendilerinden önce görevini tamamlamış hücrelerin yerine hücrelerin bu bölünmesi kontrolsüz bir hal alırsa oluşan duruma kanser denir. Kanser hücreleri aynı mitoz mantığı ile oluşan ancak ölümsüzlüğe daha yakın hücrelerdir. Daha hızlı ve gereğinden fazla miktarda oluşan bu hücreler zamanla minik kistlerden makro kistlere dönüşür. Kanser etiyolojisinde 4 tip genin rolü vardır. P53, Ras gibi tumör supresör genlerda oluşan mutasyonlar kanser oluşumundaki en önemli etmenlerdir. MisafirZiyaretçi 6 Nisan 2011 Mesaj 11 başka nasıl hazırlayabiliriz söyleyyin lütfen MisafirZiyaretçi 10 Kasım 2011 Mesaj 12 YA BN MITZ BLUNME VE MAYZ BLUNMEYLE İLGİLİ BR SÜRÜ ŞYLER İSTIORUM ACKLAMALRIYLA BRLIKTE MisafirZiyaretçi 23 Kasım 2011 Mesaj 13 GüNeSssZiyaretçi 23 Kasım 2011 Mesaj 14 MisafirZiyaretçi 25 Kasım 2011 Mesaj 15 lütfen daha ayrıntılı olsun MisafirZiyaretçi 17 Aralık 2011 Mesaj 16 Bende sınıfım ama daha böyle değişik bir çalışma yok mu?Bende Mitoz Ve Mayoz Bölünmeyi Anlatan Bir Poster Yapıcam..Sizce Bu Yeterli Olur mu? MisafirZiyaretçi 24 Aralık 2011 Mesaj 17 bana yardımcı olun nasıl hazırlayabilirim MisafirZiyaretçi 25 Aralık 2011 Mesaj 18 bi kartona bir mayoz bölünme ile poster yapıcm arkasınada mitoz yapıcam nasl yapabilirm acaba ? MisafirZiyaretçi 28 Aralık 2011 Mesaj 19 lütfen çok acil yardım edin MisafirZiyaretçi 28 Aralık 2011 Mesaj 20

mitoz bölünme ile ilgili poster hazırlama